| Als er iets is wat bij beginnende tuiniers de haren overeind doet staan, is het wel de Latijnse Nomenclatuur. Het lijkt een hoop abracadabra waar geen touw aan vast te knopen valt. Dat is jammer, want eigenlijk is het helemaal niet zo moeilijk. Het is best wel leuk om wat Latijn te leren en de planten worden er alleen maar interessanter door. Die onbegrijpelijke taal zorgt voor internationaal begrip op planten gebied. Zelfs Chinese en Japanse botanisten gebruiken Latijn. Achter die taal zit bovendien de boeiende geschiedenis en romantiek verborgen van een ontwerp dat tuiniers en botanisten al eeuwen fascineert. De reden waarom planten en dieren een Latijnse naam dragen, is dat de wetenschap dateert van een tijd waarin het Latijn de universele taal van de beschaafde wereld was. Het is allemaal begonnen in de 18e eeuw, toen een Zweedse natuurkenner, Carl von Linne (die zelfs zichzelf een Latijnse naam gaf, nl Linnaeus), als eerste een systeem ontwikkelde om planten classificeren. Hier een korte uitleg van hoe het nu eigenlijk werkt. Planten hebben, net als ons, twee namen. De eerste beschrijft het geslacht, de algemene classificatie. Bijvoorbeeld: alle rozen behoren tot het geslacht Rosa ongeacht hun kleur, groeiwijze of grootte. De tweede naam geeft de soort aan, de specifieke classificatie. Bijvoorbeeld: een roos die naar de vrouw van Sir Joseph Banks is genoemd, heet dus Rosa banksiae. Zoals je ziet word de eerste naam met een hoofdletter geschreven en de tweede niet. Toen er van deze roos een gele variëteit (cultivar) werd ontwikkeld, kreeg deze de variëteitsnaam 'Lutea', wat in het Latijn gewoon 'geel' betekent. De variëteitsnaam schrijf je met een hoofdletter en je zet hem tussen aanhalingstekens, maar deze details zijn eigenlij alleen voor botanisten van belang! Nu heeft de Latijnse naam al heel wat over de plant verteld. Je weet dat ze op rozen lijkt en naar wie ze werd genoemd en dat de kleur geel is. Tegenwoordig worden variëteitsnamen ook vaak gegeven in de taal van het land waar de plant ontwikkeld werdt. Om het ons nog ingewikkelder te maken, dragen sommige hybriden maar één Latijnse naam, gevolgd door een variëteitsnaam, zoals Magnolia 'Elizabeth' (naar de directrice van de botanische tuinen waar ze werd gekweekt). Sommige namen wijzen op het land van oorsprong. Zo komt de Argemone mexicana uit Mexico en komt de Astilbe chinensis uit China. De meest namen geven informatie over het uiterlijk van de plant, meestal verwijzen ze naar de vorm of groeiwijze van de plant, de kleur van blad of bloemen en soms naar de bladvorm. Hier onder staan enkele voorbeelden van al die verwijzingen. Ik hoop dat de Nomenclatuur er iets duidelijker en gemakkelijker op geworden is. | ||
|---|---|---|
dissectum - fijn geveerd glabra - zonder beharing hirsuta - behaard latifolia - breedbladig macrophylla - grootbladig microphylla - kleinbladig nitida - glanzend palmatum - palmachtig picta - kleurig sempervirens - groenblijvend |
citriodora - citroengeur foetida - sterk en onaangenaam fragrantissima - zeer geurig graveolens - onaangenaam suaveolens - zoet geurend |
floribunda - overvloedig bloeiend florida - overvloedig bloeiend grandiflora - grootbloemig macropetala - veel kroonblaadjes parviflora - kleinbloemig pauciflora - draagt weinig bloemen plena - dubbelbloemig spicata - bloemen aan aren |
|
columnaris - groeit uit tot rechte zuil fastigiata - takken groeien rechtop fruticosa - houtig gigantea - reusachtig globosa - rond van vorm horizontalis - groeit horizontaal magnifica - groot major - groter minor - kleiner nana - dwerg pendula - treurend procumbens - tegen de grond aangedrukt repens - kruipend met wortelende uitlopers |
alpinum - alpen australis - australie californicus - californie canadensis - canada chinensis - china italicum - italie japonica - japan mexicana - mexico siberica - siberie sinensis - japan |
albomarginata - met witte rand alba - wit album - wit albus - wit argentus - zilverwit candidans - wit achtig candidum - helderwit dealbata - wit lactea - melkwit lactiflora - melkwitte bloemen leucanthemum - witbloemig variegata - bont | 
aureomarginata - met goudgele rand aura - goudgeel aureus - goudgeel aurum - goudgeel citrinus - citroengeel flava - lichtgeel flavum - lichtgeel lutea - geel lutens - geel melanochrysum - donker goudkleurig semperaurea - altijd goudgeel vitellinum - dooiergeel |
aurantiacum - oranje aurantiacus - oranje cupreata - koperkleurig brunnea - bruin fuscus - donkerbruin rubiginosa - met roestbruine haren |
atrosanguineus - donker bloedrood cardinalis - scharlakenrood carnea - vleeskleurig coccinea - karmijnrood erubescens - lichtrood ignea - vuurrood purpurea - purperrood purpureus - purperrood purpureum - purperrood rosea - rozerood rubellum - roodachtig rubra - rood ruber - rood sanguineus - bloedrood |
nigra - zwart purpurascens - purpur wordend purpuratus - met purperen waas purpurea - purperrood of paars purpureomaculatus - purper gevlekt purpureoroseus - purperroze purpureus - purperrood of paars purpureum - purperrood of paars |
azurea - azuur- of hemelsblauw azureum - azuur- of hemelsblauw caerulea - blauw caeruleus - donkerblauw cyanus - donkerblauw glaucus - blauwgroen lilaciana - lila violacea - violet |
cinerea - asgrijs (grijsgroen blad) euchlora - frai groenend glauca - zeegroen griseo argenteo - zilvergrijs incana - grijs sempervirens - altijd groen virescens - lichtgroen viridiflora - met groene bloemen viridis - groen |